‘Gereguleerd’, ‘MiCA-compliant’, ‘onder Europees toezicht’: het staat inmiddels op vrijwel elke crypto-website. Of het klopt, kun je in een paar minuten zelf controleren. De AFM houdt een openbaar register bij, en dat is de enige bron die telt.
Kernpunten
- Het AFM-cryptoregister bevat alle aanbieders van cryptoactivadiensten met een vergunning of notificatie in de EU.
- Het Nederlandse overgangsregime is op 30 juni 2025 geëindigd. Het oude DNB-register voor wisseldiensten en bewaarportemonnees is vervallen.
- Zoek op de juridische entiteitsnaam, niet op de merknaam. Dat is de meest gemaakte fout.
- Er bestaan drie soorten vermelding, met verschillende betekenis.
- Niet in het register betekent niet automatisch illegaal, maar is wel een reden om door te vragen.
Waarom die vergunning er is
Onder de Europese cryptowet MiCA hebben aanbieders van cryptoactivadiensten een vergunning nodig. Partijen die zich tot 30 december 2024 bij DNB hadden geregistreerd als aanbieder van wisseldiensten of bewaarportemonnees mochten nog even doorgaan onder een overgangsregime. In Nederland is dat regime op 30 juni 2025 beëindigd, eerder dan in veel andere lidstaten. Het bijbehorende oude DNB-register is komen te vervallen. Wie hier nu klanten bedient, hoort in het AFM-register te staan. Meer achtergrond bij de wet zelf staat in wat is MiCAR en MiCAR in Nederland.
Zo controleer je het zelf
Het register staat op de website van de AFM, onder Registers en dan Vergunningenregisters, bij Cryptopartijen. Je downloadt daar een bestand met alle vergunninghouders. De AFM adviseert zelf om met Ctrl+F te zoeken.
Werk deze vier punten af:
- Zoek op de juridische naam. Weet je die niet? Kijk in de algemene voorwaarden of onderaan de website van je exchange, daar staat vrijwel altijd de entiteit met wie je een overeenkomst sluit.
- Kijk in welk land de vergunning is verleend. Het register vermeldt de home member state. Een vergunning uit bijvoorbeeld Malta, Ierland of Duitsland is geldig in de hele EU.
- Controleer welke diensten eronder vallen. Per vermelding staat opgesomd welke activiteiten zijn toegestaan, zoals bewaring, het exploiteren van een handelsplatform of het uitvoeren van orders.
- Let op de kolom met de intrekkingsdatum. Een vergunning kan worden ingetrokken, en het register houdt dat bij. In de versie van 25 augustus 2026 staat bijvoorbeeld één Nederlandse entiteit vermeld met de aantekening dat de vergunning is ingetrokken.
De valkuil: de merknaam staat er niet in
Dit is waar de meeste mensen stranden. Het register vermeldt juridische entiteiten, en die heten zelden zoals de app op je telefoon. Zoek je op de merknaam, dan lijkt het alsof je platform geen vergunning heeft, terwijl de entiteit er gewoon in staat onder een heel andere naam.
Enkele Nederlandse partijen staan wel onder hun eigen naam, zoals Bitvavo B.V., Coinmerce B.V., BTC Direct Europe B.V., Bitonic B.V. en Finst B.V. Maar veel internationale platforms opereren in de EU via een dochteronderneming met een afwijkende naam, bijvoorbeeld een entiteit die is gevestigd in Malta, Ierland of Luxemburg. Ga daarom altijd uit van de entiteitsnaam in de voorwaarden van het platform zelf en zoek daarop, in plaats van te vertrouwen op een lijstje uit een blog. Ook dit artikel niet uitgezonderd: het register is de bron, wij zijn dat niet.
Drie soorten vermelding
In het register kom je drie categorieën tegen, met elk een eigen betekenis:
- CASP-vergunning (artikel 63 MiCAR). De volledige vergunning, aangevraagd bij en verleend door een toezichthouder. Voor Nederlandse partijen is dat de AFM.
- CASP-notificatie (artikel 60 MiCAR). Bedoeld voor ondernemingen die al een vergunning hebben voor bepaalde financiële diensten, zoals banken en beleggingsondernemingen, en die hun cryptodiensten melden in plaats van een volledige vergunning aan te vragen.
- Cross-border CASP (artikel 65 MiCAR). Een partij met een vergunning in een andere EU-lidstaat die via het Europees paspoort ook in Nederland diensten mag aanbieden. Dit is verreweg de grootste groep.
Voor jou als gebruiker is een cross-border vergunning niet minder waard dan een Nederlandse. Het verschil zit vooral in wie de toezichthouder is die je in laatste instantie aanspreekt.
Staat je aanbieder er niet in?
De AFM noemt zelf drie mogelijke verklaringen. De onderneming heeft geen vergunning of notificatie nodig, de aanvraag is nog in behandeling bij de AFM of een andere Europese toezichthouder, of de onderneming begaat een overtreding door zonder vergunning actief te zijn. Vermoed je dat laatste, dan kun je daarvan bij de AFM een melding maken via het contactformulier voor consumenten.
Zolang je het niet zeker weet, is terughoudendheid verstandig. Bij een aanbieder zonder vergunning ontbreken juist de waarborgen die MiCA moet regelen, en heb je in de praktijk weinig verhaal.
Wat een vergunning níet betekent
Een vergunning is geen keurmerk voor een goede belegging en al helemaal geen garantie dat je je geld terugkrijgt. Er bestaat geen depositogarantiestelsel voor crypto. Koersrisico blijft volledig bij jou, en de AFM houdt geen toezicht op de crypto’s zelf. Wat het toezicht wel en niet doet, leggen we uit in AFM en crypto.
Veelgestelde vragen
Waar vind ik het AFM-cryptoregister?
Op afm.nl onder Registers, Vergunningenregisters, Cryptopartijen. Daar download je het actuele overzicht.
Telt een vergunning uit Malta of Ierland ook in Nederland?
Ja. Via het Europees paspoort mag een partij met een MiCA-vergunning uit een andere lidstaat ook hier diensten aanbieden. Ze staan dan als cross-border CASP in het register.
Mijn exchange staat er niet in, moet ik direct weg?
Niet per se, maar zoek eerst op de juridische entiteitsnaam. Staat die er echt niet in, vraag dan bij de aanbieder na op welke grondslag hij Nederlandse klanten bedient.
Hoe vaak verandert het register?
Regelmatig. Het bestand vermeldt zelf de datum van het overzicht. Controleer daarom altijd de meest recente versie in plaats van een ouder overzicht.
Let op: dit artikel is algemene informatie en geen beleggingsadvies. De samenstelling van het AFM-register verandert doorlopend. Raadpleeg voor de actuele stand altijd het register op afm.nl zelf.
