Rond crypto en box 1 doen veel halve waarheden de ronde. ‘Meer dan zoveel trades per jaar en je zit in box 1′, bijvoorbeeld. Zo’n grens bestaat niet. De Belastingdienst hanteert een ander criterium, en dat is makkelijker te begrijpen dan het lijkt.
Kernpunten
- Beleggen en speculeren op koerswinst valt in box 3, ook bij actief handelen.
- Box 1 komt in beeld als je met extra arbeid, bovenop je beleggingsactiviteiten, vaak extra inkomsten verdient.
- Bij minen hoef je de opbrengst volgens de Belastingdienst niet aan te geven, tenzij je opbrengst hoger is dan je kosten.
- Loon in crypto is loon in natura en wordt omgerekend op het moment van ontvangen.
- Er is geen vast aantal transacties dat de grens markeert.
De hoofdregel: beleggen is box 3
De Belastingdienst vergelijkt handel in crypto expliciet met handel in gewone valuta, zoals de Japanse yen of de Amerikaanse dollar. De redenering: je bent aan het beleggen en je speculeert op koerswinst. En dan geldt de conclusie die veel mensen verrast: de opbrengst van die handel hoef je niet als inkomen aan te geven. Je crypto zit gewoon in box 3 als vermogen, via de systematiek die we uitleggen in crypto in box 3.
Actief handelen is dus op zichzelf geen reden voor box 1. Wie honderd keer per jaar een order plaatst en verder niets bijzonders doet, blijft in beginsel een belegger.
Wanneer wordt het dan wél box 1?
De Belastingdienst formuleert de uitzondering zo: het wordt anders als je met extra arbeid, dus bovenop je beleggingsactiviteiten, vaak extra inkomsten verdient. In dat geval moet je de inkomsten wél aangeven, als inkomsten uit overig werk of als winst uit onderneming.
Twee elementen zitten in die zin, en ze gelden allebei:
- Extra arbeid. Er is meer aan de hand dan kopen, aanhouden en verkopen. Denk aan werkzaamheden die verder gaan dan wat een gewone belegger doet.
- Vaak extra inkomsten. Die arbeid leidt structureel tot voordeel, en niet incidenteel of bij toeval.
Het gaat dus om de aard van je activiteit, niet om een teller. Dat verklaart ook waarom er geen officieel aantal transacties bestaat waarboven je in box 1 belandt: dat criterium staat nergens in de uitleg van de Belastingdienst.
Minen
Voor minen is de Belastingdienst opvallend concreet. De redenering: voor minen is veel computercapaciteit nodig, de bijbehorende kosten zijn vaak zo hoog dat er niet snel sprake is van een voordeel, en je kunt maar een beperkte hoeveelheid per dag minen. Daarom hoef je de opbrengst van het minen zelf niet aan te geven.
Maar er is een duidelijke omslag: dat wordt anders als je opbrengst hoger is dan je kosten. Dan kan er sprake zijn van inkomsten uit overig werk of winst uit onderneming, en moet je die inkomsten opgeven. Wie serieus mint, doet er dus goed aan om opbrengsten én kosten, inclusief stroom en hardware, netjes bij te houden. Meer over de techniek erachter lees je in ons artikel over crypto mining.
Staking: hier is de uitleg minder duidelijk
Staking is de afgelopen jaren enorm gegroeid, maar op de publieksvoorlichting van de Belastingdienst over crypto komt staking niet als aparte situatie voor. Er staat uitleg over bezit, minen, handelen, loon in crypto en ondernemerschap, maar geen specifieke passage over stakingbeloningen.
Wat je daaruit wel en niet mag concluderen, vraagt om voorzichtigheid. In de basis is gestakete crypto nog steeds een bezitting die op de peildatum in box 3 meetelt. De vraag is vooral of de beloningen zelf ergens apart belast worden. Daarvoor ligt de algemene toets voor de hand: is er sprake van extra arbeid waarmee je vaak extra inkomsten verdient? Bij het meedoen aan staking via een groot platform, waarbij je feitelijk niets doet, ligt dat anders dan bij het zelf draaien en onderhouden van validators.
Omdat wij hierover geen expliciet standpunt van de Belastingdienst hebben gevonden, geven wij hier bewust geen stellig antwoord. Stake je substantiële bedragen of run je zelf infrastructuur, leg je situatie dan voor aan een belastingadviseur of vraag vooraf zekerheid bij de Belastingdienst.
Betaald krijgen in crypto
Hier is de Belastingdienst weer wel expliciet, en dit valt buiten box 3:
- Loon in crypto. Krijg je je loon in crypto, dan moet je werkgever de crypto omrekenen in euro’s op het moment dat je ze ontvangt. Er is sprake van loon in natura, dus box 1.
- Ondernemer die in crypto wordt betaald. Word je voor je diensten of leveringen betaald in crypto, dan reken je die om naar euro’s en tel je het omgerekende bedrag tot je omzet. Wissel je later om, dan kan dat winst of verlies opleveren in je winst-en-verliesrekening.
Crypto en je onderneming
Ben je ondernemer voor de inkomstenbelasting, dan is de vraag of de crypto tot je ondernemingsvermogen hoort. De Belastingdienst is duidelijk: koop je als ondernemer crypto, dan horen die alleen tot je ondernemingsvermogen als je de aankoop doet binnen de normale bedrijfsuitoefening. In alle andere gevallen hoort de aankoop tot je privévermogen.
Gaat het om duurzaam overtollige middelen, dus geld dat geen functie heeft in je onderneming en niet binnenkort nodig is, dan geef je die crypto aan in box 3. Crypto die wel tot het ondernemingsvermogen behoort, komt in het algemeen als vlottende activa op de balans en waardeer je op kostprijs of lagere bedrijfswaarde.
Veelgestelde vragen
Vanaf hoeveel trades kom ik in box 1?
Er is geen aantal. De Belastingdienst kijkt of je met extra arbeid, bovenop het beleggen, vaak extra inkomsten verdient. Dagelijks handelen alleen is daarvoor niet genoeg.
Betaal ik belasting over mijn koerswinst?
In box 3 niet rechtstreeks. Je wordt belast op basis van je vermogen op 1 januari, niet op je gerealiseerde winst.
Moet ik mijn stakingbeloningen opgeven?
De Belastingdienst geeft hierover in zijn publieksuitleg geen specifiek standpunt. De gestakete crypto zelf telt in box 3 mee op de peildatum. Vraag bij grotere bedragen advies.
Wat is het verschil tussen overig werk en winst uit onderneming?
Dat hangt af van zaken als zelfstandigheid, omvang, risico en het aantal opdrachtgevers. Beide vallen in box 1, maar de fiscale gevolgen verschillen. Laat dit beoordelen als het speelt.
Let op: dit artikel is algemene informatie en educatie, en nadrukkelijk geen fiscaal of financieel advies. Belastingregels en bedragen veranderen per jaar. Controleer de actuele cijfers altijd bij de Belastingdienst en raadpleeg bij twijfel over jouw eigen situatie een belastingadviseur.
