Bezit je bitcoin, ethereum of een andere munt, dan komt dat in je aangifte vrijwel altijd terecht in box 3. Dat is de box voor vermogen. Het belangrijkste gevolg: je betaalt geen belasting over je winst, maar over je bezit op 1 januari. Ook als je dat jaar niets hebt verkocht.
Kernpunten
- De Belastingdienst rekent cryptovaluta tot ‘beleggingen en andere bezittingen’ in box 3.
- In belastingjaar 2026 geldt voor die categorie een fictief rendement van 6,00 procent, belast tegen 36 procent.
- Het heffingsvrij vermogen is in 2026 59.357 euro per persoon, en 118.714 euro voor fiscale partners samen.
- Bij 100.000 euro aan crypto en geen ander vermogen kom je in 2026 uit op ongeveer 877 euro belasting.
- Is je werkelijke rendement lager, dan mag je dat doorgeven. Daarbij geldt geen heffingsvrij vermogen.
Waarom crypto in box 3 valt
De Belastingdienst noemt cryptovaluta letterlijk in de lijst met bezittingen die vallen onder ‘beleggingen en andere bezittingen’. In diezelfde categorie zitten bijvoorbeeld aandelen, obligaties en een tweede woning. Spaargeld valt in een aparte categorie met een veel lager percentage, en dat verschil is belangrijk, zoals verderop blijkt.
In box 3 kijkt de fiscus niet naar wat je werkelijk hebt verdiend, maar naar de waarde van je bezit op de peildatum van 1 januari. Vervolgens neemt de Belastingdienst aan dat je daarover een bepaald rendement hebt gehaald. Dat heet het fictief rendement. Over dat aangenomen rendement betaal je belasting. Meer over die datum lees je in ons artikel over de peildatum voor crypto belasting.
De cijfers per belastingjaar
Het percentage voor crypto verschilt per jaar. Dit zijn de door de Belastingdienst gepubliceerde cijfers:
- Belastingjaar 2026: fictief rendement crypto 6,00 procent, tarief 36 procent, heffingsvrij vermogen 59.357 euro per persoon.
- Belastingjaar 2025: fictief rendement crypto 5,88 procent, tarief 36 procent, heffingsvrij vermogen 57.684 euro per persoon.
- Belastingjaar 2024: fictief rendement crypto 6,04 procent, tarief 36 procent, heffingsvrij vermogen 57.000 euro per persoon.
Ter vergelijking: banktegoeden hebben in 2026 een fictief rendement van 1,28 procent. Crypto wordt dus met een veel hoger verondersteld rendement belast dan spaargeld. Let op: het percentage van 6,00 procent voor beleggingen en andere bezittingen staat voor 2026 al vast, maar de percentages voor banktegoeden en schulden zijn nog voorlopig. Die stelt de Belastingdienst begin 2027 definitief vast.
Rekenvoorbeeld: 100.000 euro aan crypto in 2026
Stel, je hebt op 1 januari 2026 voor 100.000 euro aan crypto, geen ander vermogen, geen schulden en geen fiscale partner. De Belastingdienst rekent in zes stappen:
- Belastbaar rendement: 100.000 euro x 6,00 procent = 6.000 euro.
- Rendementsgrondslag: bezittingen min schulden = 100.000 euro.
- Grondslag sparen en beleggen: 100.000 euro min 59.357 euro heffingsvrij vermogen = 40.643 euro.
- Aandeel in de rendementsgrondslag: 40.643 gedeeld door 100.000 x 100 = 40,64 procent.
- Voordeel uit sparen en beleggen: 6.000 euro x 40,64 procent = 2.438 euro.
- Belasting: 36 procent x 2.438 euro = 877 euro.
Effectief betaal je dus ongeveer 0,88 procent van de waarde van je crypto. Of de koers daarna verdubbelde of halveerde, verandert daar in de standaardberekening niets aan.
Rekenvoorbeeld met een fiscale partner
Heb je een fiscale partner, dan telt het heffingsvrij vermogen dubbel. Stel dat jullie samen 160.000 euro aan crypto hebben op 1 januari 2026 en verder geen vermogen:
- Belastbaar rendement: 160.000 euro x 6,00 procent = 9.600 euro.
- Rendementsgrondslag: 160.000 euro.
- Grondslag sparen en beleggen: 160.000 euro min 118.714 euro = 41.286 euro.
- Aandeel: 41.286 gedeeld door 160.000 x 100 = 25,80 procent.
- Voordeel uit sparen en beleggen: 9.600 euro x 25,80 procent = 2.476 euro.
- Belasting: 36 procent x 2.476 euro = 891 euro samen.
Het verschil met een alleenstaande is groot. Wie in zijn eentje diezelfde 160.000 euro aan crypto heeft, houdt na aftrek van 59.357 euro een grondslag van 100.643 euro over, oftewel een aandeel van 62,90 procent. Dat leidt tot een voordeel uit sparen en beleggen van 6.038 euro en 2.173 euro belasting. Bijna twee en een half keer zoveel, puur omdat het heffingsvrije bedrag maar één keer meetelt.
Twee drempels die vaak door elkaar lopen
Er zijn twee verschillende bedragen in omloop, en dat leidt tot veel verwarring. Ze doen niet hetzelfde:
- Het heffingsvrij vermogen bepaalt vanaf welk bedrag je box 3-belasting betaalt. In 2026 is dat 59.357 euro per persoon.
- Het grensbedrag voor inkomensafhankelijke regelingen bepaalt of je je vermogen moet opgeven. In 2026 is dat 38.479 euro zonder fiscale partner en 76.958 euro met partner. In 2025 ging het om 37.395 euro en 74.790 euro.
Je kunt dus in de situatie zitten dat je je crypto wél moet aangeven, maar er geen belasting over betaalt. Aangeven en betalen zijn twee losse vragen.
Werkelijk rendement: als je een slecht jaar had
De Hoge Raad heeft bepaald dat de Belastingdienst je werkelijke rendement moet belasten als dat lager is dan het fictieve rendement. Sinds de aangifte over 2025 vraagt de Belastingdienst daar automatisch naar. Je geeft dan voor je crypto door: de waarde op 1 januari en op 31 december, en de totale waarde van je aankopen en verkopen in dat jaar. De fiscus rekent vervolgens met het bedrag dat voor jou het gunstigst uitpakt.
Let op twee dingen. Ten eerste telt ook niet-gerealiseerde waardestijging mee, dus koerswinst op papier waar je niets voor hebt verkocht. Ten tweede geldt bij het werkelijk rendement géén heffingsvrij vermogen. Dat heeft de Hoge Raad zo bepaald, en het betekent dat de vergelijking niet altijd zo gunstig uitvalt als je op het eerste gezicht denkt. De Belastingdienst kijkt bovendien naar je totale vermogen, niet alleen naar je crypto.
Crypto waar je niet meer bij kunt
Ben je je private key of seed phrase kwijt? Een kennisgroep van de Belastingdienst publiceerde hierover in mei 2026 een standpunt. De kern: die crypto blijft een bezitting in box 3, ook als je er niet meer bij kunt. Wel mag de waarde worden gesteld op wat de meest gegadigde marktpartij ervoor zou willen betalen. Is er niemand die er iets voor over heeft, dan kan de waarde op nihil worden gesteld. De bewijslast dat je geen toegang meer hebt, ligt bij jou. Hoe je dat aantoont, hangt af van het geval.
Veelgestelde vragen
Betaal ik belasting als ik mijn crypto niet verkoop?
Ja. In box 3 gaat het om je bezit op 1 januari, niet om verkopen of winst nemen. Ook wie jaren stilzit, betaalt.
Hoeveel belasting betaal ik over crypto in 2026?
Boven het heffingsvrij vermogen betaal je 36 procent over een fictief rendement van 6,00 procent. In het voorbeeld hierboven komt dat neer op ongeveer 0,88 procent van de waarde.
Tellen mijn schulden mee?
Ja, schulden verlagen je grondslag, al mag je ze niet volledig aftrekken. Er geldt eerst een drempel.
Wat als mijn crypto flink is gedaald?
Dan kan het lonen om je werkelijk rendement door te geven. Houd er rekening mee dat daarbij geen heffingsvrij vermogen geldt en dat naar je hele vermogen wordt gekeken.
Waar vind ik meer uitleg?
Lees ons stappenplan voor de crypto aangifte, of onze uitleg over box 1 of box 3 en over crypto belasting in Nederland.
Let op: dit artikel is algemene informatie en educatie, en nadrukkelijk geen fiscaal of financieel advies. Belastingregels en bedragen veranderen per jaar. Controleer de actuele cijfers altijd bij de Belastingdienst en raadpleeg bij twijfel over jouw eigen situatie een belastingadviseur.
